OmtaX

Gratis voorraad-tool

Optimale bestelhoeveelheid berekenen (EOQ-calculator)

Bepaal in één oogopslag hoeveel je per keer het beste kunt bestellen om bestelkosten en voorraadkosten samen zo laag mogelijk te houden.

Naar de calculatorVoorraadbeheer software

Bereken

EOQ-calculator

Vul je jaarlijkse vraag, de bestelkosten per order en de voorraadkosten per stuk in. Het resultaat wordt direct berekend.

stuks/jaar
€
€

Voorraadkosten zijn bijvoorbeeld rente, opslag, verzekering en risico op incourante voorraad — vaak 15–25% van de inkoopwaarde per jaar.

Q* = √(2 · D · S / H)

Uitleg

Wat is de economische bestelhoeveelheid?

De economische bestelhoeveelheid (Economic Order Quantity, EOQ) is de hoeveelheid die je per keer bestelt waarbij de totale voorraadkosten per jaar het laagst zijn. Het model weegt twee tegengestelde kosten tegen elkaar af. Bestel je vaak en in kleine hoeveelheden, dan blijven je voorraadkosten laag, maar lopen de bestelkosten op. Bestel je in grote hoeveelheden, dan dalen de bestelkosten, maar stijgt de gemiddelde voorraad — en daarmee de voorraadkosten.

De EOQ is precies het punt waar die twee elkaar in evenwicht houden. Een handige eigenschap: in het optimum zijn de jaarlijkse bestelkosten gelijk aan de jaarlijkse voorraadkosten. In het rekenvoorbeeld hieronder zie je dat terug.

Formule

De EOQ-formule

Q* = √(2 · D · S / H)

  • Q* de optimale bestelhoeveelheid (stuks per bestelling)
  • D de jaarlijkse vraag in stuks
  • S de vaste bestelkosten per order (administratie, transport, ontvangst)
  • H de voorraadkosten per stuk per jaar (rente, opslag, verzekering, risico)

Voorbeeld

Rekenvoorbeeld

Stel: je verkoopt per jaar 1.200 stuks van een product (D), elke bestelling kost € 50 aan handling en transport (S) en de voorraadkosten bedragen € 3 per stuk per jaar (H). De formule geeft dan: Q* = √(2 × 1.200 × 50 / 3) = √40.000 = 200 stuks per bestelling.

Dat betekent 6 bestellingen per jaar. De bestelkosten zijn dan 6 × € 50 = € 300 en de voorraadkosten (200 / 2) × € 3 = € 300. Samen € 600 per jaar — en zoals verwacht zijn beide kostensoorten in het optimum gelijk. Probeer dezelfde getallen gerust in de calculator hierboven.

Let op

Aannames en beperkingen

De EOQ is een sterk hulpmiddel om over bestelhoeveelheden na te denken, maar het basismodel gaat uit van een aantal aannames die in de praktijk niet altijd kloppen:

D = constant

Constante vraag

Het model veronderstelt een gelijkmatige vraag. Bij seizoenspieken of grillige verkoop wijkt de optimale hoeveelheid af.

S = vast

Vaste bestelkosten

Bestelkosten worden als constant per order gezien, ongeacht de ordergrootte of leverancier.

geen korting

Geen staffelkortingen

Volumekortingen kunnen het voordeliger maken om meer te bestellen dan de pure EOQ aangeeft.

levering = direct

Directe levering, geen tekorten

Er wordt aangenomen dat voorraad op tijd wordt aangevuld en dat er geen nee-verkoop optreedt.

In de praktijk

Van formule naar voorraadbeleid

In een echte operatie staat de EOQ niet op zichzelf. Je vraag schommelt, levertijden variëren en je hebt een veiligheidsvoorraad en een bestelpunt nodig om niet zonder te komen te zitten. Vaak loopt voorraad bovendien over meerdere kanalen, magazijnen en leveranciers, met data in een webshop, in Exact Online of in losse spreadsheets.

Daar komt software in beeld. Met maatwerk voorraadbeheer software worden besteladviezen, bestelpunten en voorraadstanden automatisch berekend op basis van actuele data — voor de groothandel, productiebedrijven of een webshop. De EOQ-calculator is een goed startpunt; een gekoppeld systeem houdt de berekening vervolgens dagelijks actueel.

Plan een gratis scanAPI integraties

Veelgestelde vragen

Vragen over de EOQ.

V.01Wat is de economische bestelhoeveelheid (EOQ)?

De EOQ is de bestelhoeveelheid waarbij de som van de bestelkosten en de voorraadkosten per jaar het laagst is. Te klein bestellen betekent vaak bestellen en hoge bestelkosten; te groot bestellen betekent veel voorraad en hoge voorraadkosten. De EOQ is het optimum daartussen.

V.02Hoe bereken je de optimale bestelhoeveelheid?

Met de formule Q* = √(2 · D · S / H), waarbij D de jaarlijkse vraag is, S de vaste bestelkosten per order en H de voorraadkosten per stuk per jaar. Vul deze drie waarden in de calculator in om het resultaat direct te zien.

V.03Wat betekenen D, S en H in de formule?

D is de jaarlijkse vraag in stuks, S zijn de vaste kosten per bestelling (administratie, transport, ontvangst) en H zijn de voorraadkosten per stuk per jaar (rente, opslag, verzekering en risico op incourante voorraad).

V.04Wat is het verschil tussen de EOQ en het bestelpunt?

De EOQ bepaalt hoeveel je per keer bestelt. Het bestelpunt (reorder point) bepaalt wanneer je bestelt, op basis van de levertijd en de gewenste veiligheidsvoorraad. Beide vullen elkaar aan in een goed voorraadbeleid.

V.05Houdt de EOQ rekening met staffelkortingen of variabele vraag?

Nee. Het basismodel gaat uit van een constante vraag en vaste kosten. Voor staffelkortingen, schommelende vraag of meerdere leveranciers zijn uitbreidingen op het model of voorraadbeheer software nodig.

Contact

Plan een gratis scan.

Vertel kort welk spreadsheet, handmatig proces of oud systeem uw voorraadbeheer vertraagt. U hoort waar automatisering de meeste winst oplevert — en wat het kost.

> Reactie binnen 2 werkdagen. Vrijblijvend.

Plan een gratis automatiseringsscan